فاطمى بود كه وزير او امير الجيوش شاهنشاه بن بدر الجمالى معروف بأفضل بعلّت نقارى كه ما بين او و نزار ولىعهد مستنصر بود نزار را از ولايت عهد خلع نموده برادر كوچكتر او احمد را بخلافت نشاند و او را المستعلى باللّه لقب داد و نزار باسكندريّه فرار نمود ، اهالى اسكندريّه و ناصر الدّولة افتكين والى آن شهر با او بيعت نمودند و او را المصطفى لدين اللّه لقب دادند ، سپس امير الجيوش افضل مذكور بر سر نزار و افتكين باسكندريّه لشكر كشيد و هردو را گرفتار ساخته بقتل رسانيد و شرح اين وقايع بغايت مشهور و مفصّلا در كتب تواريخ مذكور است و اينجا حاجت بمزيد توضيح در آن باب نيست « 1 » ، ولى فى الواقع عجب است كه با وجود شهرت اين مطالب و وفور مآخذ راجعه بدان مؤلّف را در هر قدم در اين فصل چندين اشتباهات واضح در اين مواضيع روى داده است ، ( 50 ) ص 180 س 9 ، « و نزار با دو پسر خويش از مستعلى بگريخت » ، در هيچيك از تواريخ معموله كه راقم سطور بدانها دسترسى دارد از قبيل ذيل تاريخ دمشق از ابن القلانسى و ابن الأثير و تاريخ ابن ميسّر و اخبار ملوك بنى عبيد از ابن حمّاد و ابن خلّكان و نهاية الأرب نويرى « 2 » و تاريخ ابو الفداء و خطط مقريزى و نجوم الزّاهرهء ابن تغرى بردى اين فقره را يعنى اينكه نزار در وقت فرار از مصر باسكندريّه دو پسر خود را نيز همراه خود برده نيافتم « 3 » ولى واضح است كه عدم الوجدان لا يدلّ على

--> ( 1 ) رجوع شود بتاريخ ابن القلانسى طبع بيروت ص 128 ، و ابن الأثير در حوادث سنهء 487 ج 10 ص 98 ، و ابن خلّكان ج 1 ص 239 در ترجمهء احوال افضل « شاهنشاه » ، و تاريخ ابن ميسّر ص 34 - 35 ، و خطط مقريزى ج 2 ص 276 - 277 ، و نجوم الزّاهرة طبع ليدن ج 2 ص 299 - 300 ، ( 2 ) نسخهء خطّى كتابخانهء پاريس « عربى 1577 » ص 61 - 62 ، ( 3 ) بلى جامع التّواريخ جلد اسماعيليّه ( نسخهء پاريس Suppl . pers . 1364 ورق b 53 مطابق نسخهء براون ص 61 ) متعرّض ذكر اين فقره شده است ولى چون جامع التّواريخ